پیام پژوهشی و نتایج تأثیرگذار بر جامعه

پیام پژوهشی منتخب در شبکه های اجتماعی

نظریه رفتار برنامه ریزی شده 62 درصد از رانندگی پرخطر در ایران را پیش بینی کرد. نگرش، قصد و سوء مصرف مواد، پیش بینی کننده های اصلی هستند. یافته ها تمرکز را از زیرساخت ها به شناخت راننده تغییر می دهند.

پژوهشی با هدف پیش بینی عوامل موثر در تصادفات بین جاده ای در محورهای یزد- کرمان- اصفهان، با استفاده از نظریه رفتار برنامه ریزی شده انجام شد. نتایج پژوهش نشان داد بیش از نیمی از افراد راننده شرکت کننده در مطالعه سیگار یا قلیان استفاده می کردند. رانندگان براي افـزايش هوشـياري، بـه تـأخير انداختن خستگي وخواب آلودگي،داشتن انرژي، تقويت ادراك و حواس پنجگانه و بالا بردن سطح تحمل هنگام رانندگي به سوء مصرف مواد روی می آورند.

در این مطالعه همبستگی مثبت معنی داری بین قصد رفتاری و رفتار رانندگی با سازه های نظریه رفتار برنامه ریزی مشاهده گردید. نتایج همبستگی نشان می دهد هرچه کنترل رفتاری درک شده رانندگان بالاتر باشد، احتمال قصد انجام رفتارهای ایمن رانندگی از طرف آنها بیشتر می شود و هرچه قصد رفتار بالاتر باشد، احتمال انجام رفتارهای ایمن رانندگی نیز بیشتر می شود. طبق این نتایج، کنترل رفتاری درک‌شده، پیش‌بینی‌کننده قصد انجام رفتاردر رانندگی است. هرچه رانندگان احساس کنند که بر انجام رفتاری کنترل بیشتری دارند، این رفتارها را بیشتر انجام می‌دهند.

در اين مطالعه با استفاده از چارچوب مفهومي نظریه رفتار برنامه‌ريزي‌شده پرفسور آجزن متغیرهای نگرش، هنجارهاي ذهني، كنترل رفتار درك شده و قصد رفتاري رانندگان در کاهش حوادث جاده ای مورد مطالعه قرار گرفت. بر اساس نتايج ارائه شده متغيرهای نگرش و کنترل رفتاری درک شده به عنوان فاكتورهاي مؤثر بر پيش‌بيني قصد رفتاري تعیین شد. هرچه نگرش نسبت به قصد رفتارهای رانندگی مثبت‌تر باشد و همچنین کنترل رفتاری درک‌شده در انجام این رفتارها بالاتر باشد، قصد انجام رفتار در رانندگان بیشتر است.

در باب کنترل رفتاری درک شده، باید دانست گاهی انجام رفتار نیازمند مهارتهایی است که فرد دارا نمی باشد. مثلا سبقت راننده متخلف از وسیله نقلیه سنگینی که در لاین سرعت قرار دارد، چون مهارت کافی ندارد باعث خسارت به خود و راننده می گردد. همچین سایر عوامل درونی شامل اطلاعات ناکافی، احساس ترس، عدم توانایی می باشند. روی دیگر سکه در کنترل رفتاری درک شده، عوامل محیطی و عوامل موقعیتی مانند زمان حادثه خواهد بود.

طبق نتایج مطالعه حاضر، الگوی مورد بررسی می‌تواند به عنوان یک الگوی مناسب برای پیش‌بینی قصد و انجام رفتارهایی در رانندگان استفاده شود. از آنجایی که در مطالعه مورد بررسي لزوم بازسازي و تقویت نگرشها و کنترل رفتاری درک شده در رانندگان تأييد شده است. می‌توان برای برنامه‌ریزی و ایجاد راهبردهایی جهت آموزش به رانندگان برای کاهش حوادث جاده ای استفاده کرد.